HUBUBATTA ÜST GÜBRELEME

Bu hafta aslında çok kritik olan ve bu dönem içerisinde üreticilerimiz tarafından sıkça sorulan buğday ve arpalarda üst gübreleme konusunu ele alacağız. Dolayısıyla bu yazımız, ÜRE atımın vakti geldi mi, üre yerine SÜLFAT 21N atsam ne olur ya da CAN 26 atsak ne olur, kaç kilo üre gübresi atmalıyız, ne zaman atmalıyız gibi sorulara cevap niteliğinde olacaktır. Bölgemize büyük çapta hakim olan bu iki ürün ile ilgili üst gübreleme aslında kritik öneme sahiptir. Bu ürünlerin çok fazla toprak seçiciliği bulunmamaktadır. Dolayısıyla hemen hemen her yerde rahatlıkla üretimi yapılabilmektedir.
Öncelikle şunu söylemem gerekir ki biz bölgemizde üst gübrelemeyi iki defa olacak şekilde uygulamayı tavsiye ediyoruz. Kardeşlenme döneminde ÜRE gübresi, daha sonrada sapa kalkma döneminde ise ikinci gübreleme olarak AMONYUM SÜLFAT 21 N gübresini tavsiye ediyoruz. Halk dilinde 21’lik gübre olarak bilinen Amonyum sülfat gübresi içerdiği %24 oranında kükürt sebebiyle, hem topraktaki kireci kırma anlamında hem de toprağı yumuşatma anlamında bitkiye besin akışını çok güçlü bir şekilde sağlayacaktır.
Bitkiye azot kaynağı olarak verilebilecek en etkili gübre %46’lık azot kaynağı olan üre gübresidir. Üre gübresinin bitkiye sağlayacağı azotu başka hiçbir gübre sağlayamaz. Bazı üreticilerimiz bu gübrelemeyi çok erken vakitlerde uygulamaktadır. Üre gübresi bitkinin kardeşlenme ortalarında atılmaya başlanmalıdır. Bölgemiz için konuşacak olursak tabi bu iklim faktörlerine de bağlıdır, ortalama hava sıcaklıklarının 13-15 dereceyi bulmuş olması gerekmektedir. Buda şöyle genelleme yaparsak şubat ayı sonundan mart ayı sonlarına kadar bir zaman aralığı içermektedir. Bitkinin üre gübresinden maksimum seviyede faydalanabilmesi için hava sıcaklıklarının biraz iyileşmesi ve dolayısıyla bitkinin tam anlamıyla çalışıyor olması gerekmektedir. Aksi takdirde atılan üre gübresi bitki tarafından alınmayacaktır ve zamanla amonyak gazı formuna dönüşüp kaybolacaktır.
Simdi üre pahalı, ürenin yerine can 26 atsak ne olur ya da sülfat 21’lik atsak ne olur. Bunlar çabuk çözünen gübrelerdir. Yani bu gün var yarın yoktur. Bu yüzde kardeşlenme döneminde bitkinin tam gelişim evresinde üreden başka azot kaynağı atılamaz. Üre yavaş yavaş çözünüp bitkiye ihtiyaca bağlı olarak geçmektedir, ve bitkinin en çok azota ihtiyaç duyduğu kardeşlenme döneminde bitkinin azot ihtiyacını karşılamaktadır. Bölgemiz bazında konuşacak olursak buğday ve arpa bitkisinin ortalama isteği 15-18 kg/da arasındadır. Bu oranlarda üre gübresi atılmalıdır. Ancak ürenin yağışa denk gelmesi önemlidir. Üre attıktan sonra 24 saat yağışsız geçerse yaklaşık olarak yüzde 25’i kaybolmaktadır, üç gün kurak ve yağışsız bir hava geçerse yaklaşık ürenin % 45’i kaybolmaktadır, 15 gün kurak ve yağışsız geçerse bu kayıp yüzde 92’leri bulmaktadır. Dolayısıyla üre uygulamasında yağış önemlidir.
Üreyi attıktan sonra yaklaşık 20 gün bir ay sonra baktınız ki bir yağış dalgası daha geliyor tam o ara can 26 ya da sülfat 21’lik gübre atılmalıdır. Ancak şunu da söylemek gerekir ki kireçli topraklarda can 26 kesinlikle iş yapmaz. Dolayısıyla can 26 kireçsiz topraklara uygulanmalıdır. Bölgemizde toprakların çoğu kireçli olduğunu söyleyebiliriz. Dolayısıyla can 26 yerine ikinci gübre olarak sülfat 21N gübresi çok daha fayda sağlayacaktır.
Bereketli ürünleriniz olsun.