ELBİRLİĞİ MÜLKİYETİN PAYLI MÜLKİYETE ÇEVRİLMESİ

Değerli Haymana Gazetesi okurları hepinize iyi haftalar diliyorum. Sizlere bu haftaki yazımda “Elbirliği Mülkiyetin Paylı Mülkiyete Çevrilmesi” konusunu anlatacağım. Bununla ilgili tüm detayları bu yazımda bulabileceksiniz.
Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi uygulamada en çok miras ortaklığından doğan elbirliği mülkiyeti halinde gerçekleşmektedir. Paylı mülkiyete çevirme, yetkili mahkeme kararı ile olabileceği gibi 3402 sayılı Kadastro Kanunu Ek 3. Maddesi uyarınca tapu müdürlüklerince de yapılabilmektedir.Elbirliği mülkiyeti diğer adıyla iştirak halinde mülkiyet, birden fazla kişinin bir malvarlığı üzerinde ortak olarak malik olduğu, birlikte mülkiyet çeşididir.Bu tür ortak mülkiyet durumunda tarafların belli bir payları bulunmamaktadır. Bu nedenle paydaşlık değil ortaklık söz konusudur.Medeni Kanun’daki düzenlemeye göre elbirliği (iştirak halinde) mülkiyetinin söz konusu olabilmesi için kanun veya kanundan doğan sözleşmeler uyarınca bir ortaklığın mevcut bulunması gerekir. Hukukumuzda elbirliği mülkiyeti, miras ortaklığı, aile malları ortaklığı, mal ortaklığı ve adi ortaklık şeklinde oluşabilmektedir. Uygulamada en çok miras ortaklığı şeklinde karşılaşılmaktadır.
Paylı mülkiyet, maddi olarak bölünmemiş bir mal varlığı üzerinde birden çok kimsenin belirli paylar oranınca malik olduğu, birlikte mülkiyet çeşididir. Türk Medeni Kanun’unun 688. Maddesi paylı mülkiyeti, “paylı mülkiyette birden çok kimse maddi olarak bölünmüş olmayan bir şeyin tamamına belli paylarla maliktir” şeklinde tanımlamıştır.Paylı mülkiyette paydaşlar kendi payları üzerinde tasarruf yetkisinde bulunabilirler.Paylı mülkiyet durumunda paydaşların kendi payları üzerinde tasarruf yetkisi bulunmaktadır, elbirliğinde ise ortakların tasarruf yetkisi bulunmamaktadır.Elbirliği (iştirak halinde) mülkiyetinde ortaklığa giren malların oybirliği ile yönetimi esas iken paylı mülkiyette ise paydaşların tek başına yapabileceği yönetimsel işler mevcuttur.
Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi 3402 Sayılı Kadastro Kanunu uyarınca tapu müdürlüklerince veya sulh hukuk mahkemesince verilecek karar ile gerçekleşmektedir.Kadastro Kanunu Uyarınca Elbirliği Mülkiyetinin Paylı Mülkiyete Çevrilmesi; Miras ortaklığı halinde mirasçılardan birisi elbirliği mülkiyeti olan miras ortaklığının paylı mülkiyete çevrilmesini talep edebilir. Mirasçı kimse bu talebini tapu sicil müdürlüğüne bildirmesi halinde tapu müdürlüğü diğer mirasçılara davetiye gönderir.Diğer mirasçılar tarafından elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi hakkında bir itirazda bulunulmaz ya da süresi içinde ortaklığın giderilmesi davası açılmaz ise tapu müdürlüğünce elbirliği mülkiyeti paylı mülkiyete çevrilecektir.Uygulamada en çok miras ortaklığından doğan iştirak halinde mülkiyet durumuna konu malvarlığı taşınmaz ise, bu halde taşınmazın bulunduğu mahkeme yetkili olacaktır. Görevli mahkeme ise sulh hukuk mahkemesidir.