ERGİN KILINMA (KAZAİ RÜŞT) DAVASI

Değerli Haymana Gazetesi okurları hepinize iyi haftalar diliyorum. Sizlere bu haftaki yazımda  “Ergin Kılınma (Kazai Rüşt) Davası” konusunu anlatacağım. Bununla ilgili tüm detayları bu yazımda bulabileceksiniz.

Kazai rüşt yargısal erginliktir. Türk hukukuna göre erginlik yaşı 18’dir. Yargısal erginlik dediğimizde de akla bireyin 18 yaşını doldurmadan önce mahkeme kararıyla ergin kılınması gelmektedir. Türk Medeni Kanunu madde 12’de düzenlenen kazai rüşt kendi hayatını düzenleyebilecek, işlerini çevirebilecek olgunluktaki küçüğün işlerini tek başına üstlenmesini içermektedir. Küçük, kazai rüşt kararı ile ergin kılınarak bu üstlenmeyi sağlayabilecektir. Fakat kazai rüşt kararı için birtakım şartların varlığı aranmaktadır. Bu anlamda ilk olarak küçüğün kendi isteği, velisinin onayı ve mahkeme kararı gereklidir. Aynı zamanda küçüğün en az 15 yaşını tamamlamış olması, erginlik kararının küçüğün menfaatine uygun olması şartları da aranmaktadır. Küçük velayet altında değil de vesayet altında ise hem vesayet hem de denetim makamının izninin bulunması gerekecektir.

Kazai rüşt kararı alınabilmesi için gerekli olan koşulların gerçekleşmesi durumunda, yetkili ve görevli olan mahkeme tarafınca erginlik kararı verilir. Kazai rüşt koşulları: 15 yaşın sağlanmış olması,  Küçüğün bu konuda talebinin olması, Velayet altında bulunan küçüğün velisinden izin almak, Vesayet altında olan küçük için vesayet makamı ve denetim makamlarından izin almak,  Verilecek kazai rüşt kararı küçüğün menfaati için uygun olması, Küçüğün mahkemeye başvurduğu tarihlerde 15 yaşına girmemesi mümkün olabilmekte. Burada önemli ve gerekli olan, karar sırasında 15 yaşın tamamlanmış olma şartıdır. Küçüğün isteği şartını ise, fiil ehliyetsizliğini muhafaza eden hükümlerden yararlanamayacak olması, anne ve babasının bakım ile gözetim sorumluluklarının kalkacak olma durumu gibi, kişiliğini bizzat yakından ilgilendiren durumun varlığı konuları gerekli hâle getirmiştir. İstekte bulunma, kişiye bağlı bir hak olduğu için, küçük bu durumda kendi özgür iradesiyle bu kararı almalıdır. Velayet makamında bulunan veli, küçüğün annesiyle babası olmalıdır. Bu konuda ikisinin de rızasının olması gerekiyor. Bir diğer şart olan menfaate uyma durumu ise hakimin takdir yetkisiyle alakalıdır. Hakim, diğer tüm şartlar gerçekleşse bile, kazai rüşt kararını, eğer küçüğün menfaatlerine aykırı şekilde bulur ise, kararı vermek konusundan kaçınabilir.

Küçüğün Ergin olmasına izin davasında mahkeme nüfus kaydı istenerek on beş yaşının tamamlanıp tamamlanmadığı incelenir. Ergin kılınma talebinde küçüğün bir menfaatinin bulunup bulunmadığı, eğer izin verilmezse bir hak kaybı ya da zararın doğup doğmayacağı tanık ve gerekirse bilirkişi görüşüyle araştırılır. Küçüğün ayırt etme gücüne sahip olup olmadığı doktor raporuyla tespit edilir. Hakim erginliğe karar verirse aynı zamanda küçüğün hangi tarihten itibaren ergin sayılacağını da tespit ve ilan ederek dava sonlandırılır.Ergin kılınma ile birlikte oluşan durum eski haline getirilemez. Kişi mahkeme kararı ile ergin kılındıysa, daha sonra bu kararı geri alma hakkı olmayacaktır. Ergin kılınan kişi, artık kısıtlı ehliyetli değildir. Tam ehliyet hakkı kazanır. Ancak, ergin olan kişinin yapamayacağı haller bulunur. Bunlar; Evlenmek, Ehliyet almak, Dernek üyesi olmak, Siyasi haklarını kullanmak gibi örneklendirilir. Bu demek olur ki, kişi ergin kılındığında, yaşı büyümüş sayılmaz. Ergin kılınma ve yaş büyütme farklıdır.Ergin kılınma davaları çekişmesiz yargı işlerinden biri olup bu davalarda Sulh Hukuk Mahkemeleri görevlidir. Yetkili mahkeme ise ergin kılınmak isteyen kişinin yerleşim yeri mahkemesidir.