YAŞ DÜZELTME, KÜÇÜLTME ve BÜYÜTME DAVASI

  Değerli Haymana Gazetesi okurları, bu haftaki köşe yazımızın konusu yine çok sık sorulan sorulardan birisi olan “Yaş Düzeltme, Küçültme-Büyütme Davası” ile ilgili soruları sizlere cevaplandırmaya çalışacağım.
  Yaşın değiştirilmesi talebiyle başvurulan bir dava türüdür. Uygulamada genellikle yaş düzeltme talebiyle başvuran kişiler evlilik (mahkeme kararı ile yaş büyütme), askerlik, emeklilik, ehliyet için yaş büyütme, eğitim gibi nedenlere dayanarak dava açmaktadır. Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 35. maddesinde yaş düzeltimine dair genel hükümler düzenlemiştir: Nüfustaki kayıtların (kişinin adı, yaşı…) ancak kesinleşmiş mahkeme kararlarıyla mümkün olduğunu belirtmiştir.
  Yaş düzeltimi davası açılabilmesi için belirtilen en önemli koşul; yaşı düzeltilecek olan kişinin açılan davada hukuki yararının bulunması gerektiğidir. Diğer koşul ise doğumun hastanede ve resmi kurumda gerçekleşmemiş olmasıdır. Resmi kurum ve hastanedeki kayıtlar kesin olduğundan mahkeme resmi kurum bilgilerini dikkate alacaktır. Hastane kayıtları olmadığından kişinin okula başlama kaydı gibi resmi düzenlemeleri sorgulayarak davayı açan kişinin hukuki yararı olup olmadığına karar verecektir. Kişinin yaşını küçültmek amacıyla doğum tarihini değiştirme talebinde bulunduğu hallerde kardeşiyle aynı tarihte istemesi halinde mahkeme tarafından talep reddedilecektir. Annenin doğum esnasında her iki çocuğunun doğum tarihinde kesişmesi durumu oluşacaktır. Mahkeme yaş düzeltimine ilişkin taleplerde kardeşlerin yaş ve doğum tarihini de dikkate alacaktır.
  Yaş tahsisi talebiyle açılan dava, yaş düzeltim talebiyle açılan dava ile aynı anlama gelmektedir. Kişinin yaşına dair artırım, değiştirme veya büyütme talebiyle görülen dava olup aynı şart ve koşulları barındırmaktadır. Yaş düzeltme davasında, yaşın küçültülmesine ilişkin talepte bulunulabilir. Öncelikle ilgilinin davayı açmakta hukuki yararının bulunması gerekmektedir. Mahkeme aile durumu, anne ile çocuğunun yaş aralığı, ilgili resmi kurumlara müzekkere yazılması ve dış görünüşünün yaşını gösterip göstermediği gibi yaş küçültmek için gerekli evraklar için araştırmalar yaparak sonucuna göre hüküm kuracaktır.
  Yaş düzeltme davaları, davanın açılacağı mahkemeye yapılmalıdır, ilgilinin yerleşim yerinin bulunduğu asliye hukuk mahkemesidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na uygun, görevli ve yetkili mahkeme belirtilerek dava dilekçesi hazırlanmalıdır. Dava dilekçesinin hazırlanması mahkeme tarafından ret kararı vermemesi nedeniyle önemlidir. Dilekçe, zaman ve hukuki kayıpların meydana gelmesini önlemek amacıyla mutlaka uzman bir avukat tarafından düzenlenmelidir. Dilekçe ve dilekçe ekine sunulan delillerle birlikte ilgili adliyenin tevzi bürosuna başvuruda bulunarak dava harç ve masraflarının yatırılmasıyla birlikte dava açılmış olacaktır.
Yaş düzeltme davasında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Yer yönünden yetkili mahkeme ise yaş düzeltme talebinde bulunan kişinin yerleşim yeridir. Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, çekişmesiz yargı işlerinden sayıldığı için basit yargılama usulüne tabi tutulmaktadır. Bu nedenle yargı süreci daha kısa ve yaklaşık 1-2 duruşma sürecektir, dava genel olarak 1-3 ay sürecektir. Yaş düzeltim talebinde bulunan kimse, talebini dayandırdığı gerekçesini delillerle ispatlamakla ve hukuki yararının bulunduğuna dair iddiasını ispatlamakla mükelleftir. Tanık da delil olduğundan mahkeme huzurunda yaş düzeltimine ilişkin beyanlarda bulunarak davanın esasına etki edecek beyanlarda bulunabilecektir.