SOYBAĞININ (NESEBİN) REDDİ DAVASI

  Değerli Haymana Gazetesi okurları, bu haftaki köşe yazımızın konusu Türk Medeni Kanunumuzda da yer alan Soybağının Reddi konusudur. Bu haftaki yazımızda "Hangi durumda soybağının reddi davası açılabilir? Davayı kimler açabilir? Dava kime karşı açılır? Dava nerede ve hangi mahkemede açılır? Davanın açılması için belli bir süre var mıdır? Soybağının reddi kararının sonuçları nelerdir?" sorularını sizler için cevaplamaya çalışacağım.
  Soybağının reddi davası baba ile çocuk arasında mevcut olan soy ilişkisini ortadan kaldırmaya yönelik yenilik doğurucu bir davadır. Türk Medeni Kanununa göre evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden itibaren üç yüz gün içerisinde doğan çocuğun babası kocadır ve çocuk kocanın nüfusuna kayıt edilir. Çocuk ile baba arasında gerçek anlamda soybağı yoksa aradaki bu ilişki soybağının reddi davası açılması ile ortadan kaldırılır.Kanun koyucu soybağının reddi davası ile kocanın menfaatlerini gözetmeyi ve çocuğun çıkarlarını korumayı amaçlamıştır. Bu nedenle dava hakkı öncelikle koca ve çocuğa tanınmıştır.Bununla birlikte çocuğa tanınan bu hak salt çocuğa tanınmıştır ve onun ölümüyle birlikte sona erer, altsoyuna geçmez.
  Son olarak, Türk Medeni Kanunla dava açabilecekler arasına “baba olduğunu iddia eden kişi” de sayılmıştır. Buna göre baba olduğunu iddia eden kişinin soybağının reddi davası açabilmesi; kocanın dava açma süresi geçmeden önce ölmesi, gaipliğine karar verilmesi yahut sürekli ayırt etme gücünü yitirmesi halinde mümkündür.Türk Medeni Kanunu’ nda anneyesoybağının reddi davası açma hakkı tanınmamıştır.
  Kocanın açacağı soybağının reddi davasında davalı ana ve çocuktur. Bu davada ana ile çocuk arasında zorunlu dava arkadaşlığı vardır. Medeni Kanun 283.  maddesine göre soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır. Dolayısıyla dava, davacı ya da davalıların dava veya çocuğun doğumu sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.Bu davada, görevli mahkeme aile mahkemesi olup, aile mahkemesi kurulmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesince aile mahkemesi sıfatıyla görüşülüp karara bağlanır.
  Koca, soybağının reddi davasını, çocuğun doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkekle cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl içinde açmak zorundadır. Böylece soybağının reddi davalarında koca doğumun üzerinden ne kadar süre geçmiş olursa olsun, baba olmadığını veya ananın başka bir erkekten gebe kaldığını öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içerisinde dava açabilecektir.
  Soybağının reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi ile birlikte koca ile çocuk arasında doğumla beraber kurulan soybağı ilişkisini geçmişe etkili olarak ortadan kaldırır. Kararın kesinleşmesi ile birlikte çocuk baba yönünden nesepsiz hale gelir; çocuk ile anası arasındaki soybağı ilişkisi devam eder. Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 23. Maddesi uyarınca mahkeme kararı ile soybağı reddedilen çocuk, anasının bekarlık hanesine, anasının soyadı ve onun bildireceği baba adı ile tescil edilir.
  Soybağının reddi kararıyla çocuk kendiliğinden genetik babasına bağlanmış olmaz. Dava   esnasında uygulanan tıbbi tahlillerle genetik baba tespit edilse dahi sonuç değişmez. Çocuğun genetik babaya bağlanabilmesi için onun tarafından tanınması ya da ayrı bir dava ile babalığa hükmedilmesi gerekir.